باغ فین کاشان
باغ فین کاشان
باغ فین کاشان
باغ فین کاشان
باغ فین کاشان
باغ فین کاشان number=0 باغ فین کاشان number=1 باغ فین کاشان number=2 باغ فین کاشان number=3 باغ فین کاشان number=4

مدت زمان پیشنهادی

۶ ساعت

ساعت دسترسی

امروز دوشنبه ۲۴ ساعته

مسیر یابی

باغ فین کاشان

نویسنده: یگانه عزیزیان
امتیاز ۰ از ۳ بازدید
بروز شده در: ۲۰۲۰-۰۸-۰۶

باغ فین، از جاهای دیدنی کاشان است که در سال ۱۳۱۴ در فهرست آثار ملی و در سال ۱۳۹۰ در فهرست ميراث جهانی قرار گرفت. وسعت باغ فین به ۳۳,۷۹۹ متر مربع می‌رسد که به‌دلیل قرارگیری دیوار، بارو و برج‌های استوانه‌ای در دورتادور باغ، بسیار باشکوه و شاهانه است و از همین رو به آن عنوان «باغ شاه» نیز داده‌اند.

وقتی به این باغ قدم می‌گذارید، نه‌تنها مجذوب زیبایی سحرانگیزش می‌شوید، بلکه با چند قرن تاریخ مواجه خواهید شد؛ در نهایت هم می‌توانید به چای‌خانه باغ سر بزنید که در فضایی دل‌انگیز قرار دارد و امکان لذت‌بردن از این محیط را برای شما فراهم می‌کند.

یکی از موارد جالب درباره این باغ به باور برخی از مردم برمی‌گردد که معتقدند با انداختن سکه‌ای در درون حوض، آرزویشان برآورده می‌شود. اگرچه این کار تفریح و سرگرمی به شمار می‌رود، فلسفه انداختن سکه در آب را می‌توان در مذهب زرتشت پیدا کرد که آب مظهر پاکی است و پیروان آن بخشی از دارایی خود را به الهه آب هدیه می‌دادند تا برکت خانه‌هایشان شود.

تاریخچه باغ فین کاشان

منطقه فين به‌خاطر چشمه‌ای که در آن جريان دارد، از گذشته‌های دور، موردتوجه پادشاهان و حاکمان بوده است. قدمت باغ فین به‌طور دقیق مشخص نیست و از همین رو برخی زمان ساخت آن را به دوران اردشیر بابکان نسبت می‌دهند؛ اما آنچه مسلم است اولین اشاره به باغ فین در منابع تاریخی به زمان یعقوب لیث صفاری مربوط می‌شود که از وجود یک چشمه و باغ در بیابان‌های مرکزی ایران صحبت شده بود. عده‌ای از کارشناسان نیز طبق منابع تاریخی، از دوران آل‌بویه به‌عنوان زمان شکل‌گیری باغ فین سخن گفته‌اند و برخی آن را به عصر ایلخانی نسبت داده‌اند؛ به‌ویژه که یاقوت حموی از تاریخ‌نویسان قرن هفتم هجری قمری، راجع به گردش مردم كاشان در باغ‌های فین گفته بود.در اواخر دوران شاه طهماسب در سال ۹۵۱ شمسی،‌ باغ فین در اثر زلزله‌ای مهیب به‌شدت آسیب دید و آنچه که امروزه به باغ کهنه معروف است، در واقع بقایای همان زلزله است که در چند صد متری باغ فین به چشم می‌خورد. در زمان شاه عباس یکم، اقداماتی در جهت آبادانی كاشان صورت گرفت و در همین دوران، باغ فین امروزی موسوم به «باغ فین نو» ساخته شد. برای این باغ نو، برج‌های گرد و مرتفعی ساختند و فاصله بین باغ قدیم و جدید را خیابان و میدان پهناوری احداث کردند که برای چوگان و انواع مسابقه و بازی‌ها کاربرد داشت. شاه عباس همچنین به‌منظور جلوگیری از خطر وقوع سیل، دستور ساخت سدی از سنگ و ساروج را در یک كیلومتری جنوب باغ داد که هنوز هم وجود دارد. ضمن اینکه در كتاب آثار تاریخی شهرستان‌های كاشان و نطنز از حسن نراقی به ساخت کاخ و برج‌های مرتفع در اطراف باغ فین اشاره شده است. کار ساخت و توسعه باغ نو پس از شاه عباس و در عصر شاه صفی و شاه‌ عباس دوم نیز ادامه یافت؛ به‌طوری که در زمان شاه صفی، طبقه فوقانی بنای شترگلوی صفوی با چوب و آهن ساخته شد تا بتواند مناظر اطراف را از بلندترین نقطه به تماشا بنشیند. علاوه بر سردر ورودی، بناهایی همچون یکی از حمام‌های باغ و کوشک صفوی نیز در این دوره احداث شدند. شاه سلیمان صفوی هم از این غافله عقب نماند و دستور ساخت صفه‌ای در اطراف چشمه فین را داد که شاید به همین دلیل به «چشمه سلیمانیه» معروف شد. سنگ‌فرش‌های باغ فین که طرح شمسه دارند، متعلق به زمان صفویه هستند.باغ فین کاشان از اواخر دوره صفویه تا دوره زندیه از دوران اوج خود فاصله گرفت؛ تا اینکه کریمخان زند به حاکم کاشان دستور احیا و مرمت باغ و بناهای موجود در آن را صادر کرد. هم‌زمان با این مرمت‌ها، بنای جدیدی موسوم به «خلوت کریمخانی» نیز به باغ اضافه شد.اکثر بناهای امروزی باغ حاصل دوران فتحعلی‌ شاه قاجار هستند که علاقه‌ زیادی به باغ و چشمه فین داشت. طبق دستور او، حكمران كاشان موظف شد با انجام یک سری مرمت و بازسازی، ظاهری شاهانه به باغ فین بدهد. از همین رو علاوه بر حمام کوچکی در مجاورت حمام صفوی، عمارت شترگلویی در کنار خلوت کریمخانی بنا شد. شترگلوی فتحعلی شاهی را می‌توانید در سمت جنوب شرقی باغ فین پیدا کنید. از دیگر تغییرات این دوره می‌توان به‌اضافه‌شدن نقاشی‌هایی با تصاویری از شکار و دربار رسمی فتحعلی شاه به بنای شترگلوی صفوی، ساخت حمام سلطنتی و خلوت نظام الدوله اشاره کرد. محمد شاه در سال ۱۲۵۶ هجری قمری دستور داد تا باغ مرمت شود. مضاف بر اینکه عمارت شاه نشین و حوض جوشان در زمان سلطنت او ساخته شدند. ساخت عمارت بادگير (كتابخانه فعلی)، مرمت حمام بزرگ و کوچک باغ و افزودن کاشی‌های هفت رنگ و فیروزه‌ای به آن از دیگر دستاوردهای دوران قاجار به حساب می‌آید.باغ فین پس از انقلاب اسلامی ایران چندان مورد توجه قرار نگرفت؛ با این حال، در سال ۱۳۸۷ یک سری اقدامات نظیر ساماندهی کف باغ و جوی‌های داخل باغ و آب خروجی حوض‌ها، مرمت عمارت سردر، بام‌سازی کوشک صفوی و نصب دوربین‌های مداربسته انجام شد. پس از آنکه پرونده ثبت جهانی باغ فین در سال ۱۳۸۹ تشکیل شد، به‌دنبال درخواست یونسکو تغییراتی در پیاده‌روها و سنگ‌فرش‌های باغ صورت گرفت

وقایع تاریخی باغ فین

جشن شاه اسماعیل صفوی

شاه اسماعیل صفوی در آغاز حکومت خود به کاشان می‌رود و در باغ فین جشنی برای عموم مردم برگزار می‌کند. مردم نیز به افتخار حضور او شهر را آذین می‌بندند. شاه اسماعیل در طی دو بار حضور خود در باغ فین، با برپایی جشن و پایکوبی در این محل باعث شادی مردم شد.

قتل خضر نهاوندی،

حاکم کاشان خضر نهاوندی، برای سال‌ها حاکم كاشان بود و قدرت زیادی داشت تا حدی که این اقتدار موجب نگرانی شاه عباس شد. حوالی سال ۹۸۶ هجری شمسی، او در باغ فین مورد حمله فردی چاقو به دست قرار می‌گیرد و کشته می‌شود. بعدها گفته شد که این اتفاق، یک قتل سیاسی بود که به دستور شاه انجام شده بود.

مرگ شاه صفی

شاه صفی بارها به باغ فین در کاشان رفته بود؛ هرچند در آخرین سفرش که در عمارت دولتخانه اقامت داشت، در اثر مصرف بیش از اندازه نوشیدنی، جان خود را از دست داد. پس از این واقعه، فرزند ۱۰ ساله او در همین باغ تاج‌گذاری کرد.

قتل امیر کبیر

محمد تقی فراهانی معروف به امیر کبیر که صدراعظم ناصرالدین شاه بود، تاثیر بسزایی در آبادانی ایران داشت و با اقداماتی همچون تاسیس دارالفنون، ساماندهی ارتش، تقسیم آب کرج، تعیین حقوق برای درباریان و... خدمات بسیاری برای این کشور انجام داد. با اینکه او از