باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه
باغ و موزه اکبریه number=0 باغ و موزه اکبریه number=1 باغ و موزه اکبریه number=2 باغ و موزه اکبریه number=3 باغ و موزه اکبریه number=4 باغ و موزه اکبریه number=5 باغ و موزه اکبریه number=6 باغ و موزه اکبریه number=7

مدت زمان پیشنهادی

۲ ساعت

ساعت دسترسی

امروز دوشنبه ۲۴ ساعته

مسیر یابی

باغ و موزه اکبریه

نویسنده: آسرو
امتیاز ۰ از ۲۱ بازدید
بروز شده در: ۲۰۲۰-۰۸-۰۶

این باغ با وسعتی در حدود 45069 متر مربع با شماره 2326 در 20خردادماه سال 1378 هـ.ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ در بستری کوهستانی واقع شده و متشکل از 2 بنا است که قدیمی‎ترین آن ساختمانی متعلق به حشمت‎لدوله پدر ابراهیم شوکت‎الملک که تاریخ احداث آن به اواخر دورة زندیه و اوایل دوره قاجاریه (1364ـ1300‏‎ هـ . ق) بر می‎گردد. بنای دیگری که در این مجموعه واقع است ساختمان تشریفات می‎باشد که توسط شوکت الملک بنیان شده است. این باغ به عنوان محل سکونت، پذیرایی و انجام امور دیوانی مورد استفاده قرار می‌گرفت به طوری که در لهجه محلی به (کلاته سرکار امیر) شهرت یافت. بعد از درگذشت ابراهیم خان شوکت الملک، پسر وی اسدالله علم وزیر دربار شاه از این باغ بعنوان محل سکونت در برخی از ایام سال استفاده می‎کرد. بنای مزبور بوسیله عَلَم وقف آستان قدس رضوی شد و در سال 1371 در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت. ساخت این مجموعه از اوایل دورة قاجار تا اواخر آن دوره و در چند مرحله انجام شده است. این مجموعه شامل چند عمارت است که قدیمی‎ترین آن مربوط به عمارت حشمت الملک در منتهی الیه شرقی، که شامل دو طبقه است می‎باشد. طبقه همکف که دارای دو دالان و راهرو نسبتا طویل است و ارتباط میان سه بخش مهم مجموعه، یعنی باغ اصلی، باغ جنوبی و اصطبل را برقرار می‎کند. عمارت مرکزی در جبهة غربی و با عملکرد تشریفات و پذیرایی از مهمانان که تقریبا به عنوان هستة مرکزی باغ به حساب می‎آید از تزیینات و چشم‎انداز بسیار عالی برخوردار است. این کوشک در دو طبقه ساخته شده است که دارای تزیینات منبت، مشبک و نیز ارسی با شیشه‎های رنگی، تزیینات گچی با طرحهای اسلیمی و هندسی می‎باشد. وجود درختان بلند قامت کاج در دو طرف خیابان و نیز خیابانهای منتهی به خیابان اصلی عمارت مرکزی بر‌ زیبایی و طراوات باغ و نمای آن افزوده است. باغ جنوبی واقع در جبهة جنوبی و کوچکتر از باغ شمالی است. این باغ بوسیلة فضاهایی چون فضاهای خدماتی، عمارت مرکزی و دیواره غربی اصطبل احاطه شده است. یکی از عناصر مهم، استخر نسبتا بزرگ با طرح مربع است که بخش عمده فضای باغ را به خود اختصاص داده است. استخر در وسط دارای سکویی مربع شکل است. درختان موجود در این باغ شامل کاج، انار و توت می‎باشد و گوشه‎هایی از باغ گلهای تاج خروس به چشم می‎خورد. از جبهة جنوبی این باغ ورودی به روستای اکبریه تعبیه شده است. هم اکنون بخش‌های مختلف این باغ و عمارت مورد استفادة ادارة کل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان جنوبی است. بخش احداث شده در اوایل دوره قاجار، به عنوان کتابخانه و دانشکدة هنر دانشگاه بیرجند فعال است. از بخش مرکزی که در دوره قاجار احداث شده به عنوان موزة باستان‌شناسی و مردم‌شناسی استفاده می‌شود. بخش ساخته شده در دوره پهلوی کاربری اداری دارد و بالاخره دیگر بخش‌ها به سفره‌خانه و چایخانه سنتی اختصاص یافته است.

ویژگی های باغ

اغلب باغ های ایرانی در چند ویژگی مشترک هستند: اول این که در مسیر عبور جوی آب قرار دارند. دوم اینکه با دیوارهای بلند محصور شده اند و سوم در داخل باغ عمارت تابستانی و استخر آب قرار دارد. باغ ایرانی با تاریخ پیدایش قنات پیوند دارد. این باغ نیز در این خصوصیات با دیگر عمارت های ایرانی مشترک است. در این باغ الهامانی از معماری روس نیز دیده می شود که با سبک معماری اسلامی تلفیق شده و شکل جدید و زیبایی را ایجاد کرده است. در کل مجموعه دو باغ وجود دارد، باغ جنوبی و باغ شمالی که البته وسعت بیشتری دارد. در باغ جنوبی مکان هایی از جمله فضاهای خدماتی، عمارت مرکزی و دیواره غربی اصطبل قرار دارند و حوض بزرگی نیز در آن ساخته شده است. یکی از اساسی ترین ویژگی های باغ اکبریه وجود یک حیاط پشتی در قسمت جنوبی باغ است که بعدها از آن الگوبرداری شد و امروز می توان نمونه آن را در دیگر باغ ها و بناهای بیرجند مشاهده کرد. این حیاط، متصل به بافت روستایی اطراف است و شاه نشینی مستطیل شکل دارد که از یک طرف به فضای حیاط متصل می شود. نمونه این شاه نشین را در مقیاس بزرگتر در باغ ایل گلی تبریز و باغ فرح آباد اصفهان می توان مشاهده کرد.

موزه های باغ اکبریه

موزه باستان شناسی بیرجند در سال ۱۳۷۱ موزه باستانی شناسی بیرجند در طبقه اول ساختمان تشریفات ساخته شد و سال ۱۳۷۴ نیز توسعه یافت و تجهیزات بیشتری به آن اضافه شد. امروزه در این موزه که بزرگ ترین موزه استان خراسان جنوبی نیز می باشد اشیا عتیقه، کوزه ‌های سفالی، سکه ‌ و اسلحهبه نمایش گذاشته شده است و با مراجعه و بازدید از آن می توان تاریخ منطقه را از هزاره سوم قبل از میلاد تا دوره قاجار مشاهده کرد. متاسفانه در حال حاضر این موزه به دلیل این که در دست مرمت قرار دارد فعلا تعطیل می باشد. موزه مردم شناسی بیرجند موزه مردم شناسی بیرجند نیز در سال ۱۳۷۲ در باغ اکبریه ساخته شد. در این موزه می توان با مشاغل و وسایلی که در گذشته مردم منطقه از آن استفاده می کردند اما امروز دیگر اثری از آن ها وجود نداد بازدید کرد. تاریخ این اشیا به حدود ۱۰۰ سال پیش باز می گردد. از دیگر موزه های مجموعه می توان به موزه عروسک و فرهنگ خراسان و موزه مشاهیر اشاره کرد.

و اما آدرس این مکان دیدنی:
خراسان جنوبی، بیرجند، انتهای خیابان معلم، روستای اكبریه