کاخ هشت بهشت
کاخ هشت بهشت
کاخ هشت بهشت
کاخ هشت بهشت
کاخ هشت بهشت number=0 کاخ هشت بهشت number=1 کاخ هشت بهشت number=2 کاخ هشت بهشت number=3

مدت زمان پیشنهادی

۲ ساعت

ساعت دسترسی

امروز شنبه ۹-۱۶

مسیر یابی

کاخ هشت بهشت

نویسنده: یگانه عزیزیان
امتیاز ۰ از ۶ بازدید
بروز شده در: ۲۰۲۰-۰۸-۰۶

کاخ هشت بهشت اصفهان از دیدنی ترین مکان های تاریخی این شهر است که در همان لحظه ی اول هر کسی را وادار به تحسین می کند، این هم یکی دیگر از آثار دوران صفویان است که درست در بافت شهری اصفهان قرار گرفته است و در واقع باغی مسطح است که در غرب خیابان چهارباغ پایین قرار گرفته و از سمت شرق به خیابان متاخری می رسد. از کاخ هشت بهشت اصفهان بیشتر بدانیم نوع معماری کاخ جالب و به شکل صفه است و ایوانی رو به شمال دارد در طبقه ی اول به هر جای آن که نگاه کنید می توانید گچ بری های بسیار زیبا و گچ بری های منحصر بفردی ببینید به طبقه ی دوم این عمارت که بروید اتاق ها و طاق خودنمایی می کنند و در این طبقه می توانید چندین اتاق و راهرو را ببینید. در هر کدام از این اتاق ها یک نوع تزیین خاص به کار رفته است برای مثال در یکی از آن ها حوض آب به کار رفت است و اتاق دیگری با بخاری دیواری تزیین شده است برای تزیین دیوار اتاق ها سعی شده است تا از هنر آینه کاری کمک گرفته شود و در مورد سقف این عمارت هم باید گفت که برای دکور و تزیین آن از موزاییک های خوش نقش و نگار استفاده شده است . به طور کلی تزیین کاخ هشت بهشت اصفهان به طرز شگفت انگیزی باشکوه است و همیشه مورد توجه گردشگرها به ویژه گردشگرهای خارجی بوده است. یکی از اصلی ترین نکات معماری ای که در این خانه استفاده شده و باعث منحصر بفرد شدن آن شده است نحوه ی ارتباط و لینکی است که بین فضاها و راهروها وجود دارد و همین ارتباط باعث شده تا در سراسر آن وحدت و یکپارچگی خاصی استفاده شود و همه ی این ها در کنار تزیینات زیبایی که در آن به کار رفته است این بنای تاریخی را به یکی از برترین جاذبه های گردشگری اصفهان تبدیل کرده است. در مورد تاریخچه ی این بنا باید گفت که تاریخچه ی آن به سال ۱۰۸۰ و هجری قمری بر می گردد که در آن دوران سلیمان صفوی پادشاه بوده است و این کاخ یکی از بهترین کاخ ها برای آن دوران به حساب می آمده است. یکی از گردشگران معروف فرانسوی در سفرنامه ی خود درباره ی کاخ هشت بهشت اصفهان نوشته است، او در این باره آورده است: در توصیف باغ هایی که در اطراف خیابان زیبای اصفهان قرار دارند می خواهیم شرح یکی از آن ها و در واقع شرح یکی از تالارهای آن ها را بدهم، تالاری که به عمارت بهشت مشهور است. این تالار برابر ۶۰ پا طول دارد و معماری ای غنی و نا منتظم دارد و به شکل هفت ضلعی است که ضلع آخر آن هم پهن تر از بقیه ست و هم گنبدی شکل است و ارتفاعی برابر ۳۰ تا ۳۵ متر دارد. سقف ها به بهترین شکل ممکن و زیباترین حالت موزاییک شده اند. جالب این جاست که هر کدام از این المان ها به یک شکل تزیین شده اند و هیچ یک شبیه به دیگری نیستند نه از شکل و نه از نظر تزیینات به طوری که به هر جایی که نگاه کنید شکل و آرایشی تازه و متفاوت از جای قبلی می بینید. عمارت کاخ هشت بهشت اصفهان شبیه به جایی تو در تو است که به راحتی نمی توان راه خود را از آن جا به بیرون پیدا کرد و پله ها حالت مخفی دارند. در مورد معماری این بنا بیشتر بدانید عمارت کاخ هشت بهشت اصفهان طولی برابر ۳۰ متر و عرضی معادل ۲۶٫۳۵ متر عرض دارد و برای اینکه بتوان وارد آن شد باید از پله هایی که به نماهای شرقی و غربی وصل هستند، وارد شد. بعد از اینکه وارد می شوید ایوانی با ۲ ستون چوبی و بسیار بلند دارد. تمام بنای عمارت روی یک زیر بنا قرار گرفته است که در واقع این زیر بنا پایه ی بنا محسوب می شود و متشکل از مرمرهایی بی نهایت زیبا است و تقریبا با کمی ارفاق می توان گفت که زیباترین بخش این عمارت هم همین است. دور تا دور این کاخ را درختان کاج بلند قامتی احاطه کرده و انگار که در میان آن ها محصور شده است، باغچه های گلی هم که در اطراف این کاخ هستند باعث شده اند تا کل این چشم انداز رویایی شود. در باغچه های اطراف هشت بهشت، بیشتر گل های رز و یاسمن کاشت شده است. همان طور که در بالا هم به آن اشاره شد، این کاخ از هر طرف به جایی منتهی می شود از طرف شمال به قصر چهلستون و خیابان غربی آن هم به خیابان چهارباغ متصل است و از سمت های دیگر هم به باغ های میوه می رسد. کاخ هشت بهشت اصفهان و باغ آن در زمان صفویان ساخته شد که در دوران ناصر الدین شاه قاجار هم به عظمی افتخارالدوله وارگذار شد. ناصر الدین شاه برای واگذار کردن این باغ یک شرط مهم داشت و آن هم این بود که چشم انداز و وضعیت باغ تغییر نکند و حریم آن در خیابان چارباغ به بهترین شکل ممکن حفظ شود. بعد از فوت افتخرالدوله، این باغ و قصر به وراث او رسید و بنا به انتظار تغییراتی به صورت کلی در آن داده شد و این تغییرات بیشتر در تزیینات آن مثل آینه کاری ها و طلاکاری ها بود. این کاخ و باغ تاریخی و زیبا در روز پانزدهم سال ۱۳۴۳ در ماه شهریور، به طور رسمی به وزارت فرهنگ و هنر واگذار شد و در حال حاضر هم زیر نظر سازمان میراث فرهنگی است.

چرا باید به دیدن هشت‌بهشت اصفهان رفت؟

کمتر دیده شده که در شهرهای مدرن و پیشرفته باغی دقیقا در مرکز شهر هنوز پابرجا باشد. یکی از ویژگی‌های باغ هشت ‌بهشت اصفهان هم همین است؛ اینکه ضلع شرقی‌اش شهرداری و ضلع غربی‌اش بازار طلافروشی (بازار هنر) قرار دارد و مردم برای میانبر زدن خیابان از وسط یک باغ سرسبز می‌گذرند؛ چیزی که کمتر در شهرهای امروزی پیش می‌آید. البته باید گفت همه فضای سبز محوطه پارک زیرمجموعه باغ هشت بهشت اصفهان نبوده، بلکه بعد از انقلاب اینجا به یک پارک (به نام شهید رجایی) تبدیل شده است. یکی از زیبایی‌های کاخ هشت‌بهشت اصفهان، کاشی‌کاری‌هایی‌ست که در دل خودش چندین داستان را به تصویر کشانده. داستان‌های خیالی از شکار و تمثیل‌هایی که با نگاه به آن به یاد شاهنامه می‌افتیم. هشت بهشت اصفهان اتاق‌های زیادی دارد که داخل بعضی از آنها حوض وجود داشته. دیوارهای اتاق‌هایش آینه‌کاری شده و سقفش از نظر جذابیت چیزی کم از سقف مسجد لطفعلی خان در میدان نقش‌جهان ندارد. همانطور که سقف‌ها در معماری‌های اصفهان از اهمیت زیادی برخوردارند، سقف این کاخ هم مانند بناهای دیگر این شهر زیبایی شگفت‌انگیزی دارد. وسط کاخ یک حوض از جنس مرمر درست شده که به آن حوض مروارید می‌گویند. دلیل این نام‎‌گذاری هم به قطره‌های مروارید شبیه به آب برمی‌گردد که از سوراخ‌های فوارره بیرون می‌ریختند. یکی از دلایل دیگری که چاره‌ای جز دیدن این باغ برای ما نمی‌گذارد این است که این باغ دسترسی خوبی به دیدنی‌های دیگر شهر دارد.

وجه تسمیه هشت بهشت

مگر جز این است که هفت در متون قدیمی عدد مقدسی بوده؟ پس چرا اسم این کاخ هفت بهشت نیست؟ از داستان نام‌گذاری هشت‌بهشت اصفهان روایت‌های زیادی وجود دارد. برخی می‌گویند شاه سلیمان صفوی این عمارت را برای هشت سوگلی‌اش ساخته بود که چهار نفر از آنها در طبقه پایین و چهار نفر دیگر در طبقه بالا زندگی می‌کردند. البته احتمالا دلیل مهم‌تری هم برای این نام‌گذاری بوده که به ساختار هشت‌ضلعی و معماری کاخ برمی‌گردد. یعنی شبیه یک مربع که زاویه‌های آن بریده شده و ساختمان را شبیه به یک هشت‌ضلعی کرده. هشتی در زمان خودش به معنای ورود به بهشت بوده؛ البته کاخ هشت بهشت به نام‌های دیگری مثل هشت به هشت یا باغ بلبل و هشت در بهشت هم شناخته می‌شود. این عمارت هشت‌ضلعی چهار نما یا چهار زاویه که هیچ کدام شبیه به یکدیگر نیستند، دارد و جالب اینکه این تنوع ترکیب منسجم آن را به هم نزده. در دوره قاجار بخشی از این کاخ به مدرسه تغییر کاربری می‌‌دهد و بعد اداره آن در دوره ناصرالدین شاه به یکی از زنان درباری سپرده می‌شود. بیشترین آسیب‌های وارد شده به هشت بهشت، ناشی از چشم‌داشت‌هایی‌ست که میراث‌داران این زن درباری به کاخ داشتند. باغ هشت بهشت اصفهان یکی از کوشک‌های باقی مانده از دوران صفویه است و زیبایی اعجاب‌آور کاهش هشت بهشت اصفهان باعث شده که در متون ایران‌شناسی قدیمی توصیف‌های زیادی از آن وجود داشته باشد.

 

هشت بهشت در ایران

در کشور ما اسم باغ‌های زیادی هشت بهشت بوده. باغ هشت بهشت تبریز در دوره قاجارها زیاد مورد استفاده قرار گرفته، اما از آن امروز به جز یک ویرانه باقی نمانده. جالب اینکه برخلاف هشت بهشت اصفهان که روی کاشی‌هایش نقش شکار به تصویر کشیده شده بود، روی سقف این عمارت تبریزی، تصاویر جنگاوری‌ها یا حضور سفیران عثمانی در ایران بیشتر به چشم می‌آمد. بنای کاخ شباهت زیادی به چهل ستون اصفهان و حتی قزوین دارد. با این فرق که دیوارها و سقف آن کمتر از این دو مرمت شده‌اند.

و اما آدرس این مکان دیدنی:
اصفهان، خیابان چهارباغ عباسی، خیابان باغ گلدسته، پارک شهید رجائی