آرامگاه ابوعلی سینا
آرامگاه ابوعلی سینا
آرامگاه ابوعلی سینا
آرامگاه ابوعلی سینا
آرامگاه ابوعلی سینا
آرامگاه ابوعلی سینا
آرامگاه ابوعلی سینا number=0 آرامگاه ابوعلی سینا number=1 آرامگاه ابوعلی سینا number=2 آرامگاه ابوعلی سینا number=3 آرامگاه ابوعلی سینا number=4 آرامگاه ابوعلی سینا number=5

مدت زمان پیشنهادی

۳ ساعت

ساعت دسترسی

امروز یکشنبه ۸-۱۷

مسیر یابی

آرامگاه ابوعلی سینا

نویسنده: یگانه عزیزیان
امتیاز ۰ از ۶ بازدید
بروز شده در: ۲۰۲۰-۰۸-۰۶

آرامگاه ابوعلی سینا بنای یادبود شیخ الرئیس ابن سینا؛ فیلسوف، دانشمند و پزشک مشهور ایرانی است که در میدان بوعلی سینا در مرکز شهر همدان قرار دارد. بنای ابتدایی آرامگاه ابوعلی سینا در زمان قاجاریه ساخته شد و آرامگاه جدید به دستور محمدرضا پهلوی به مناسبت هزارمین سالروز تولد این دانشمند بزرگ، توسط انجمن آثار ملی ایران ساخته و در سال ۱۳۳۳ خورشیدی افتتاح شد. طرح و نقشه اولیه این بنا در خرداد سال ۱۳۲۴ خورشیدی توسط انجمن آثار ملی بین مهندسان و فارغ‌التحصیلان رشته معماری به مسابقه گذاشته شد و با نظر آندره گُدار و مهندس فروغی، طرح پیشنهادی مهندس هوشنگ سیحون پذیرفته شد. در نیمه سال ۱۳۲۶ انجمن تصمیم به اجرای طرح گرفت. سال بعد هوشنگ سیحون طرح پیشنهادی را به عنوان پایان‌نامه به دانشکده هنرهای زیبای پاریس تقدیم کرد و اوایل سال ۱۳۲۸ ساخت این آرامگاه آغاز شد. نقشه آرامگاه بر اساس قدیمی‌‌ترین بنای تاریخ‌دار اسلام در ایران یعنی گنبد قابوس (در استان گلستان) که از شاهکارهای معماری به‌ شمار می‌آید، کشیده‌ شده است. تنها اختلاف ظاهری این بنا با گنبد قابوس در این است که گنبد قابوس ۱۰ تَرک ولی آرامگاه بوعلی ۱۲ تَرک دارد. وجود ۱۲ ستون نشان‌دهنده ۱۲ رشته دانشی است که ابن سینا بر آن‌ها احاطه داشته است. به مناسبت موقعیت محلی و محدود بودن فضای آرامگاه و برای صرفه‌جویی در مخارج، آرامگاه بوعلی را با نصف ابعاد گنبد قابوس در نظر گرفتند. اختلاف دیگر این دو بنا با یکدیگر در این است که فاصله بین ترک‌ها در گنبد بوعلی باز و گشاده است در حالی که بنای گنبد قابوس از ابتدا تا انتها (جز در قسمت ورودی) هیچ گونه شکاف و روزنه‌ای ندارد و درون آن همچون دخمه، تاریک و فاقد نورگیر و روشنایی است. البته بازگذاردن فاصله میان تَرک‌ها به دلیل وجود بادهای سنگین و طوفان‌های پاییزه و زمستانه شهر همدان نیز بوده است. ارتفاع هر پایه برج از کف زیرین آرامگاه تا زیر گنبد نزدیک به ۲۳ متر است. پهنا (عرض) هر پایه در پایین ۱/۱۷ متر و در بالا ۹۲ سانتی‌متر است. گنبد مخروطی شکل آن نزدیک به ۶ متر ارتفاع دارد. ارتفاع اطاق اصلی آرامگاه ۶/۱۰ و ارتفاع کلی بنا (از کف تا انتها) بیش از ۲۸ متر است. در میان ۱۲ پایه برج، تخته سنگ مرمر یکپارچه‌ای به چشم می‌خورد که طول آن ۲/۵۵ و عرض آن بالغ بر یک متر است و کتیبه‌ای به خط ثلث بر آن نوشته‌اند. تخته سنگ فوق از آثار برجسته و مهمی است که در بنای باشکوه آرامگاه به ‌کار برده‌اند زیرا در ضمن انجام عملیات مربوط به ساخت آرامگاه، تخت سنگ بزرگ تهیه شده برای این منظور در یک مرحله شکست و دوباره مجبور شدند سنگ فعلی را از کنار دریاچه ارومیه تهیه کرده و به همدان بیاورند. محل فعلی آرامگاه بوعلی منزل مسکونی ابوسعید دخوک؛ یار دیرین وی بوده و بوعلی مدتی را نزد او به عنوان مهمان سپری کرده است و مزار هر دو در این محل واقع شده است. در قسمت بالای دیوارهای داخلی محوطه مربع شکل آرامگاه، بیست بیت قصیده معروف «عینیه» که از آثار ادبی شیوای ابن سینا در حکمت و فلسفه به ‌شمار می‌آید و حکیم آن را در کمال فصاحت و بلاغت راجع به مراحل مختلف سیر روح انسانی و ارتباط آن با عالم جسمانی سروده است، بر روی ۴۰ لوح سنگی از سنگ مرمر هر کدام به طول ۱/۱۰ متر و عرض ۰/۵ متر به خط ثلث برجسته نوشته شده است. آرامگاه ابوعلی سینا دارای دو تالار (شمالی و جنوبی) می‌باشد. در حال حاضر تالار جنوبی به عنوان موزه، به محل نگهداری سکه، سفال، برنز و سایر اشیای کشف شده مربوط به هزاره‌های قبل از میلاد و دوران اسلامی اختصاص یافته و در تالار شمالی کتابخانه‌ای مشتمل بر ۸ هزار جلد کتاب خطی و چاپی نفیس ایرانی و خارجی و غرفه‌هایی مربوط به آثار ابوعلی سینا و شعرا و نویسندگان همدانی نگهداری می‌شود. در غرفه آثار بوعلی، عکسی از جمجمه وی در معرض دید گذاشته شده که گمان می‌رود به هنگام تخریب مقبره قدیمی تهیه شده است. بر بالای درِ منتهی به خیابان سمت رودخانه بر لوح مرمرین، رباعی از بوعلی (که به اشتباه به عمر خیام نسبت داده‌اند) نوشته شده است. هرچند که بنای این آرامگاه باشکوه به سال‌های اخیر بازمی‌گردد، اما با این وجود نه تنها از هر لحاظ با مجلل‌ترین بناهای تاریخی کشور برابری می‌کند بلکه از لحاظ رعایت اصول مهندسی و نکات فنی ساختمانی، بر بیشتر آثار تاریخی کشور برتری دارد.

معماری آرامگاه ابوعلی سینا در همدان

بنای آرامگاه ابوعلی سینا به دو سبک ایران باستان و ایران بعد از اسلام ساخته شده است. المان هایی که در ساخت این آرامگاه به کار گرفته شده است الهام از برج گنبد قابوس، باغچه هایی که در محوطه ی این آرامگاه ساخته شده اند نیز نمونه ای از باغ های ایرانی هستند و آب نمای آن هم متاثر از حوض خانه های سنتی هستند. معماری آرامگاه ابوعلی سینا در همدان مهندس سیهون بوده که در ساخت وی می توانیم نشانه هایی از عصر ابن سینا و تکامل فن آوری های جدید را مشاهده کنیم. وی در قسمت زیرین، نمایی از بناهای مصر، ایران و یونان قدیم را نشان داده و در قسمت بالایی روش معماری گنبد قابوس را نشان داده است. یکی از تفاوت‌های ظاهری آرامگاه ابن سینا با گنبد قابوس تعداد ستون هایی است که در دو بنا دیده می شود؛ گنبد قابوس ده ستون و آرامگاه ابن سینا دوازده ستون دارد که البته آن هم دلیل خاص خود را دارد. دوازده ستون آرامگاه نشانگر ۱۲ دانشی هستند که ابن سینا بر آن ها مسلط بوده است. تفاوت دوم در فاصله‌ بین ستون‌ ها مشهود است؛ حد فاصل ستون ها در بنای آرامگاه ابن سینا باز هستند؛ اما این فاصله در گنبد قابوس کاملا پوشیده و بسته دیده می شود. از نظر ابعاد نیز این دو بنا با هم تفاوت دارند و آرامگاه ابو علی سینا تقریبا نصف ابعاد گنبد قابوس است

بخش های مختلف آرامگاه ابو علی سینا

مقبره ها

زمانی که وارد آرامگاه ابوعلی سینا در همدان می شوید، بعد از این که بازدیدتان از آرامگاه وی به پایان رسید می توانید در سمت راست ورودی آرامگاه بروید و از مقبره ی ابن سینا دیدن نمایید. دیگر مقبره ای که در این آرامگاه وجود دارد ابوسعید دخدوک، از دوستان ابن سینا که در سمت چپ مقبره وی دیده می شود. همچنین جلوی در ورودی در مقابل خیابان بوعلی مقبره ی ابوالقاسم عارف قزوینی را هم می توانید مشاهده کنید، به طور دقیق تر می توانید در حیاط شرقی آرامگاه به دنیال مقبره ابوالقاسم قزوینی بروید

تندیس ابو علی سینا

با توجه به تناقض هایی که در نسخه های کهن، کتاب ها و کتابخانه های این دانشند بزرگ ایرانی وجود دارد نیز هیچ سند دقیقی مبنی بر این بتوان تصویری مشخص از وی در دست باشد نیز وجود نداشت، از همین در سال ۱۳۳۸ با توجه به تحقیقات گسترده ای که در زمین شناخت شخصیت ایرانی ابوعلی سینا نیز انجام داد، توانست مجسمه ای از وی ترسیم کند و در بیست و یکمین جلسه هیات موسسین انجمن آثار ملی نیز به تصویب برسد و در محامع عمومی نشان داده شود. پس از اینکه مدتی گذشت، انجمن آثار ملی طی ماموریتی از استاد ابوالحسن صدیقی خواست تا با توجه به تصویر تمام رخ و نیم رخ ابن سینا، مجسمه‌ ایستاده ای از او بسازد تا در میدان بوعلی و در کنار آرامگاه وی نصب شود.

کتابخانه

یکی از جذاب ترین بخش هایی در این مجموعه وجود دارد و شما می توانید از آن دیدن کنید بخش کتابخانه ای است که در جوار آرامگاه شیخ و تالار شمالی نیز واقع شدهاست. این مکان در ابتدا ۶۴۹ جلد کتاب داشت و از آن با عنوان قرائت خانه‌ ابوعلی‌سینا یاد می کردند. اما بعدها تصمیم بر این شد که همه محافل عملی جهان در تاسیس آن شریک باشند چرا که ابن سینا یک دانشمند جهانی بود. در سال ۱۳۲۹ بیانیه ای به زبان های مختلف دنیا منتشر شد تا همه جهانیان در ارائه کتب برای این کتابخانه سهیم باشند. در حال حاضر ۸ هزار جلد کتاب خطی و چاپی نفیس ایرانی و خارجی و غرفه‌هایی مربوط به آثار ابوعلی سینا و شعرا و نویسندگان همدانی در این کتابخانه دیده می شود. حدود ۳۰ جلد از کتاب ها، خطی و ۵۹۰ جلد از آن ها نیز به زبان‌های فرانسه، انگلیسی، آلمانی و… هستند.

موزه ابن سینا

به منظور نگهداری از سکه ها، سفال ها، برنزی جات و سایر اشیای کشف شده در این محدوده که مربوط به هزاران سال قبل از میلاد و همین طور برخی دیگر مربوط به دوران اسلامی نیز می شود را در موزه ای نگهداری نمایند. این موزه از سال ۱۳۳۰ در تالار جنوبی آرامگاه قرار گرفته است. از جالب ترین چیزهایی که در این موزه قرار دارد، عکسی از جمجمه‌ ابو علی سیناست که گویا به هنگام تخریب مقبره‌ قدیمی به ثبت رسیده است

 

محوطه آرامگاه

آرامگاه ابوعلی سینا در میدان بوعلی سینا در همدان قرار دارد و زمانی که وارد آن می شوید با محوطه ای سرسبز و بزرگ مواجه هستید. در محوطه ی این آرامگاه باغچه ها و چشمه هایی وجود دارد که هر کدام نمونه ای از باغ های معلق “بابل” در نظر گرفته شده اند و طراوت باغ های ایرانی را حفظ کرده اند.

دسترسی به آرامگاه ابوعلی سینا در همدان

به منظور دسترسی به آرامگاه ابوعلی سینا می توانید از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده کنید، اتوبوس های این شهر در میدان بوعلی سینا توقف می کنند و شما می توانید در این ایستگاه پیاده شوید به بازدید از این جاذبه های گردشگری بروید.

و اما آدرس این مکان دیدنی:
میدان بوعلی سینا مرکز شهر همدان